Samarbeiði, tá ið Heilagi Andin hevur Sítt rætta pláss

Fimm menn, sum dugdu at arbeiða saman, tó teir vóru ymiskir og frá ymiskum bakstøðum. Teir vóru eitt, tí teir arbeiddu fyri sama endamál og lurtaðu eftir sama Heilaga Anda.

——-

Hugaligt at vera partur av góðum liði. Sjálvandi kann eingin av okkum krevja, at tað altíð skal vera soleiðis. Kanska havi eg ofta sjálvur stóra skyld í, at samarbeiðið ikki altíð virkar so væl. Og tó, sum sagt, hugaligt at vera partur av góðum liði. Eg haldi, at vit finna eitt slíkt lið í fyrstu versunum í Ápostlasøguni 13. Fyrsta vers sigur:

„Í Antiokia, í samkomuni har, vóru profetar og lærarar – Barnabas, Símun, sum hevði tilnavnið Niger, Lukius úr Kýrene, Manaen, sum var fosturbróðir Heródes fjórðingshøvdinga, og Saul.“

Tað stendur um hesar fimm, at teir vóru profetar og lærarar. Í høvuðsheitum kunnu vit siga, at lærarin sigur okkum tað, sum Gud sigur, meðan profeturin fær okkum at gera tað, sum Gud sigur. Gott, tá ið samkoman hevur hasa javnvágina.

Vit vita sjálvandi ikki allar smálutirnar, men vit fáa varhugan av, at her var eitt lið, sum samkoman við gleði kundi minnast aftur á. Tað, sum gjørdi samarbeiðið so gott, var, at Heilagi Andin hevði Sítt rætta pláss. Og tað vita vit, ger allan munin.

Teir fimm og bakstøði teirra

Teir vóru fimm. Vit kenna longu Barnabas og Saul, so vit leypa teir um og festa okkum við hinar tríggjar: Símun, Lukius og Manaen.

SÍMUN 

Hann hevði tilnavnið Niger. Navnið Niger er latínskt, meðan navnið Símun er jødiskt. Hetta merkir møguliga, at hann var jødi, uppvaksin onkustaðni uttan fyri Palestina. Navnið Niger merkir svartur, møguliga kom hann onkustaðni úr Norðurafrika.

LUKIUS

Navnið var grikskt og kemur tvær ferðir fyri í Skriftini – her og í Rómbrævinum 16.21. Hildið verður, at her er talan um tveir ymiskar persónar. Navnið var rættiliga vanligt. Summi vilja vera við, at Lukius var í veruleikanum Lukas. Ein orsøk til hetta er, at Lukius var úr Kýrene. Kýrene var tiltikin læknamiðdepil, og vit vita jú, at Lukas var lækni (Kol. 4.14). Men hetta er bara gitingar. Kýrene var annars í Norðurafrika, í eystara partinum av tí, sum í dag er Libya. Í Ápostlasøguni 11.20 stendur, at tað vóru menn úr Kýpern og Kýrene, sum komu til Antiokia og kunngjørdu evangeliið. Møguliga hevur Lukius verið ein teirra.

MANAEN

Navnið Manaen er grikska sniðið av hebraiska navninum Menahem, sum merkir troystari. Barnabas merkir troystarsonur. Áhugavert, at tveir av teimum fimm høvdu nøvn, sum merkja troystari. Tað stendur, at Manaen var fosturbróðir Heródes fjórðingshøvdinga. Tað var siður hjá teimum kongligu at taka ungar dreingir og ala teir upp saman við synum sínum. Slíkir dreingir vóru kallaðir fosturbrøður hjá prinsinum. Tað eru fleiri Heródesar í Nýggja Testamenti. Hesin Heródes, sum er nevndur her, er tann, sum læt Jóhannes doypara hálshøgga. Áhugavert, hvussu tveir dreingir, uppvaksnir saman, skuldu gerast so ólíkir.

Teir fimm og Heilagi Andin

Her vóru fimm menn, allir við heilt hvør sínum bakstøði og tó eitt. Teir vóru tað, tí teir lurtaðu eftir sama Heilaga Anda og arbeiddu fyri sama endamáli.

„Í Antiokia, í samkomuni har, vóru profetar og lærarar – Barnabas, Símun, sum hevði tilnavnið Niger, Lukius úr Kýrene, Manaen, sum var fosturbróðir Heródes fjórðingshøvdinga, og Saul.

Meðan tey nú hildu gudstænastu og fastaðu, segði Heilagi Andin: „Takið Mær út Barnabas og Saul til verkið, ið Eg havi kallað teir til!““Ápostlasøgan 13.1-2

Tað stendur: „Meðan tey nú hildu gudstænastu ...“ Orðið „tey“ er kallkyn á frummálinum og meinast óivað við teir fimm. Orðið gudstænasta er umsett „offurtænari“ í Rómbrævinum 15.16. Eins og prestarnir í Gamla Testamenti bóru fram offur, bóru hesir fimm Harranum fram offur. Tað, teir ofraðu, var seg sjálvar, gávur sínar, lovprísan o.s.fr. Og tað er, meðan teir gera hetta, at Heilagi Andin sigur (Áp. 13.2): 

„„Takið Mær út Barnabas og Saul til verkið, ið Eg havi kallað teir til!““

Teir kundu mótmælt og sagt, at hatta var skilaleyst. Alt gekk jú so væl – at broyta tað og senda tveir av lyklapersónunum  onkra aðrastaðni fór at oyðileggja alt. Men soleiðis hugsaðu teir ikki. Nei, hetta vóru menn, sum lurtaðu eftir Heilaga Andanum. Tá ið Heilagi Andin talaði, aktaðu teir og gjørdu, sum Hann segði.

Ei undur í, at teir vóru eitt gott lið.