Í trimum fylgjandi greinum fara vit at vitja tríggjar Gamalielar  (Áp. 5.34; 22.3). Tveir teir fyrstu eru frá nítjandu øld, hin triði frá síðstu øld. Teir tríggir eru: Andrew Murray (1828-1917), J.C. Ryle (1816-1900) og J.I. Packer (1926-2020). Hetta eru menn, sum gjøgnum tíðirnar hava verið mongum til signing.

Vit byrja við suðurafrikanaranum Andrew Murray.

Andrew Murray

Andrew Murray gekk í skúla í Skotlandi og seinni í Hollandi, frá tí hann var tíggju, til hann var tjúgu ára gamal, men búði annars alt lív sítt í Suðurafrika.

Hann læt nógv skrivligt tilfar eftir seg, fleiri bøkur, allar stuttar, gevandi og skjótar at lesa. Bøkurnar snúgva seg um evnir sum samfelag okkara við Harran, fult yvirgivni, heilagleika, bøn og eyðmjúkleika. Alt bøkur, sum fáa ein at tysta meira eftir Kristusi.

Vit fara at geva okkum far um bókina „Humility“ (Eyðmjúkleiki). Vit endurgeva fyrst skriftstøð, sum hann nevnir í sambandi við evnið, og síðan nøkur brot úr bókini.

Áðrenn vit koma til sjálva bókina, endurgevi eg eitt brot, sum hann skrivaði í sambandi við eina aðra av bókum sínum. Eg haldi, at tað lýsir so væl áherðsluna, sum Hann legði á sambandið millum Harran og okkum:

„Tað er við stórum fyrivarni, at eg gevi hesar tankarnar út í bók. Grundin fyri hesum er, at ert tú ikki varin, kann tað vera skaðiligt at greina andaligar sannleikar. Tað kann leiða fólk burtur frá Honum, sum eina kann hjálpa og signa. Tað er jú Andin – ikki vit – ið opinberar sannleikar Guds.“

Skriftstøð um eyðmjúkleika

„Sama sinnalag veri í tykkum, sum var í Kristi Jesusi! Táið Hann var eins og Gud, roknaði Hann tað ikki fyri rán at vera javnlíki Guds; nei, av Sær sjálvum segðist Hann undan tí, gjørdi Seg eins og tænara og varð menniskjum líkur. Og táið Hann var stigin fram sum menniskja, setti Hann Seg sjálvan lágt, so Hann varð lýðin til deyðan, ja, krossdeyðan. Tí hevur Gud eisini sett Hann ógvuliga høgt og givið Honum navnið, sum yvir øllum nøvnum er, fyri at í navni Jesusar hvørt knæ skal boyggja seg, teirra, sum í Himli eru, teirra, sum á jørðini eru, og teirra, sum undir jørðini eru, og hvør tunga skal játta, at Jesus Kristus er Harri, Gudi Faðir til dýrd.“ Filippibrævið 2.5-11

„Tí sigur skriftin: „Gud stendur hinum stoltu ímóti, men gevur hinum eyðmjúku náði.““ Bræv Jákups 4.6

„Eyðmýkið tykkum fyri Harranum, so skal Hann seta tykkum høgt!“ Bræv Jákups 4.10

„Og seinast: Verið øll samsint, samlíðandi, elskið brøðurnar, verið miskunnsom, eyðmjúk!“ Fyrra bræv Pæturs 3.8

„Somuleiðis tit ungu! Verið hinum eldru undirgivin! Og latið tykkum øll í eyðmjúkleika hvørt móti øðrum! Tí Gud stendur hinum stoltu ímóti, men hinum eyðmjúku gevur Hann náði.“ Fyrra bræv Pæturs 5.5

„Eyðmýkið tykkum tí undir veldigu hond Guds, so Hann á tíð Síni kann seta tykkum høgt!“ Fyrra bræv Pæturs 5.6

Brot um eyðmjúkleika

• Eyðmjúkleiki er moldin, har andaligar dygdir festa røtur.

• Eyðmjúkleiki er, at skapningurin loyvir Gudi at vera alt í øllum.

• Eyðmjúkleiki er hugburðurin, sum ger tað møguligt hjá sálini at liva í áliti á Gud.

• Eyðmjúkleiki er rótin til eina og hvørja dygd. Hugmóð er rótin til alt ónt.

• Eyðmjúkleiki er at ásanna, at vit eru einki. Vit ásanna tað, tá ið vit fata, at Gud er alt í øllum.

• Einki fellur okkum so natúrligt sum hugmóð.

• Dýrd menniskjans er at vera eitt einki yvir fyri Gudi.

• Einasta haldgóða prógvið um, at vit eru eyðmjúk yvir fyri Gudi, er, at vit eru eyðmjúk yvir fyri medmenniskjum okkara.

• Eyðmjúkleikin í bønum okkara prógvar einki. Nei, tað er eyðmjúkleikin í tí gerandisliga, sum er prógvið.

• Vit eru als ikki greið yvir, ið hvussu stóran mun samkomum okkara manglar guddómligan eyðmjúkleika. Tað er bara, tá ið vit eru einki, at Gud kann prógva kraft Sína.

• Eyðmjúkleiki er ósvitaliga prógvið, um vit eru heilag ella ikki.

• Eyðmjúkleiki er, at „eg“ hvørvur, og Gud gerst alt. „Eg“ hevur einki pláss í tí sál, sum bíðar eftir at verða fylt av nærveru Guds.

• Latið okkum flýggja til Jesus og goyma okkum í Honum, til Hann hevur klætt okkum við eyðmjúkleika Sínum.

• Átalur – rættar ella skeivar – frá vini ella fígginda – eru fram um alt høvir at prógva, at Jesus er okkara alt.

• Vatn søkir altíð lægsta plássið. Tess lægri, vit liggja fyri Gudi, tess skjótari verða vit fylt av dýrd Hansara.

• Óndskapur kann onga aðra byrjan hava enn hugmóð og ongan annan enda enn eyðmýkjan.

Charles Spurgeon (1834-1892) mundi vera kendasti prædikumaðurin í Onglandi í sínari tíð. Fólk í túsundatali komu at hoyra hann. Afturat hesum vórðu talur hansara eisini lisnar víða um allan heim.

Einaferð, tá ið Spurgeon vísti nøkrum ungum prædikumonnum samkomubygningin, fór hann við teimum inn í eitt rúm, har fleiri lógu á knæ í bøn. „Hetta,“ segði Spurgeon smílandi, „er fýrrúmið hjá okkum.“

Fýrrúmið. Tað leiðir tankarnar aftur til barndómsheimið úti í Grótinum og fýrrúmið niðri í kjallaranum. Løgið, hvussu veruligt hatta lítla rúmið enn er í huga mínum. Lukturin og hitin, tað er alt enn livandi fyri mær. Minnist einaferð, at tað kendist so kalt inni, og eg varð biðin um at fara oman í fýrrúmið at vita, um har var heitt ella ikki. Har var ísakalt. Oljufýringin var sløknað. Tað mátti ikki henda, tí so var ikki inniverandi.

Vit og bøn

Søgan um Spurgeon og fýrrúmið er eggjandi; men okkum man tó ikki tørva at fara allan vegin til Onglands at finna fylgja slík dømir. Tey eru at finna allastaðni, har Gud virkar. Dømini, sum nú koma, eru úr Føroyum. Hendingarnar eru so heilagar, at eg sigi eingi nøvn.          

Ein kona sigur frá, at tá ið hon sum ung genta var arbeiðsgenta – hetta hevur verið í trýssunum – kom ein eldri kvinna ein dagin at vitja ommuna í húsinum. Omman var seingjarliggjandi. Hon sigur, at hon gloymir ongantíð, tá ið hon kom inn á kamarið hjá ommuni eftir onkrum, hvussu hon sá ommuna og hina konuna í bøn. Hon fór útaftur við tí, sum hon var komin eftir, og læt hurðina stillisliga eftir sær. Hendingin hevði stóra ávirkan á hana. Grípandi soleiðis at sleppa at kaga inn í fýrrúmið.

Eg havi eisini hoyrt mann siga frá, at sum smádreingir vistu teir um tvær eldri kvinnur, ið bóðu, tá ið tær komu saman. Eg veit eisini um kvinnur, sum regluliga komu saman at biðja fyri trúboðarum. Ævinleikin fer at vísa, hvussu stóran mun slík hava gjørt.

Kanska eg fari skeivur, men eg havi varhugan av, at tað eru fleiri kvinnur enn menn, sum manna fýrrúmið.  Tá ið tað er sagt, merkir tað ikki, at tað bara eru kvinnur. Eg minnist ein mann siga frá, at hann fór at vitja ein eldri bróður. Tá ið hann kom inn, lá maðurin á knøunum. Hin eldri hugdi upp og segði við tann yngra: „Legg tú teg her.“ Og so helt hann fram at biðja. Teir høvdu eina góða, langa bønarløtu saman.

Nú eg skrivi hetta, komi eg í tankar um bønarløturnar í matarhøllini á Zarepta aftan á morgunmatin, og hvussu systrarnar í køkinum komu inn í matarhøllina at taka lut í bønini. Flestu teirra hava verið væl yngri, enn eg eri í dag, men tá helt eg tær vera gamlar; men eg hugsi meira um tað, at onkursvegna sat eg við kensluni av, at hetta vóru kvinnur, sum skiltu álvaran í bønartænastuni, kvinnur, sum vóru nógv í fýrrúminum.

Bønartænastan er so ómetaliga týdningarmikil og tó so ofta forsømd. Vit gloyma, at er tað kalt í fýrrúminum, so ger alt tað sama.

Móses og bøn

Ein hending í Skriftini, sum mær altíð hevur dámað serliga væl, er, tá ið Josva fór í bardaga ímóti Amalek, og Móses, saman við Áron og Hur, fór niðan á høvdina. Hendingin lýsir so væl týdningin av bønini:

„… Móses, Áron og Hur fóru heilt niðan á høvdina.

So leingi sum nú Móses helt hondini upp, stóð Ísraelsmonnum til vinning; men táið hann læt hondina søkka, stóð Amalekitum til vinning.

Og táið Móses møddist í hondunum, tóku teir stein og løgdu undir hann; hann setti seg so á hann, og Áron og Hur styðjaðu hondum hansara, hvør sínumegin; soleiðis vóru hendur hansara upplyftar, alla tíðina inntil sólin gekk undir.“ Onnur Mósebók 17.10-12

Sum forðingar tó reisa seg,
tá eg, á Gud, vil søkja teg.
Tó má mítt hjarta elska bøn,
eg veit, hvat hon mær ber í løn.

Bøn ger av jørð til Himmals brúgv,
hon vekur kærleik, styrkir trúgv,
ger sólskin, har sum myrkur var,
og dregur hvørja signing nær.

Bið lítið, og tú falla má,
bið nógv, og tú skalt sigur fá.
Ja, Satan skelvur, tá ið hann
eitt veikt Guds barn á knøum fann.

So leingi Móses stóð og bað,
so leingi Guds fólk vann hin dag.
Men tá hans armur troyttur hekk,
var sigurin hjá Amalek.

Á, vóru færri orð bert nýtt
um stórt og smátt, um títt og mítt,
men fleiri nýtt í hjartans bøn,
hvør gleði, friður varð vár løn.

William Cowper
(V. Danielsen týddi)

Tá ið eg plagdi at vera á Zarepta sum ungur, var eitt, sum eyðkendi legurnar, denturin, sum varð lagdur á trúboðan í fremmandum londum. Ein av hetjunum var C.T. Studd (1860-1931).

Charles Thomas Studd

C.T. Studd var bretskur ríkmannasonur og gekk á navnframum og høgt virdum skúlum, men so broyttist alt. Pápin kom til trúgv undir eini møtirøð hjá D.L. Moody. C.T. hevur verið 17 ára gamal tá og kom sjálvur til trúgv nakað seinni. Tað var ein vitjandi prædikumaður, sum leiddi hann til Harran. Hesin spurdi C.T., hvønn hann veruliga livdi fyri, og spurningurin broytti lív hansara.

Teir vóru tríggir brøður – allir framúr góðir krickett spælarar. C.T. varð enntá kosin besti spælari í hesi tjóðarítrótt Bretlands, men so gjørdist beiggi hansara álvarsliga sjúkur. Hendingin hevði so stóra ávirkan á C.T., at hann valdi at fara út til teirra, sum ongantíð høvdu hoyrt evangeliið. Hann er endurgivin fyri at hava sagt: „Eg veit, at krickett fer ikki at vara, og æra fer heldur ikki at vara. Einki í hesum heimi varir. Tað einasta, sum varir, er at liva fyri heimin, sum kemur.“

Studd eggjaði eisini øðrum ungum monnum at fara út við evangeliinum. Og eftir at C.T. Studd og Stanley Smith, besti kappróðrarmaðurin á Cambridge, vóru góðtiknir av Innlendis Missión Kina, vórðu fimm aðrir næmingar á sama skúla sannførdir um at verða trúboðarar í sama kristniboðsfelagi. Teir nevndu seg „Cambridge seven“.

Fólk hildu tað vera ørskap, at ein so gávuríkur ungur maður við so góðum framtíðarútlitum sum C.T. Studd, skuldi blaka alt frá sær og fara til eitt fremmant land. Tað steðgaði honum tó ikki. Og í 1885 fóru hann og hinir seks í „Cambridge Seven“ til Kina.

Trý ár seinni møtti hann gentuni, sum bleiv kona hansara. Hon æt Priscilla og kom úr Írlandi. Í 1894 gjørdu heilsutrupulleikar, at tey noyddust at fara heimaftur til Onglands.

Tað var tó ikki leingi, til tey fóru avstað aftur, hesa ferð ikki til Kina, men India. Steðgurin í India bleiv ikki langur. Tey kendu, at Afrika kallaði, og fluttu til belgiska Kongo. Har vóru tey restina av lívinum.

Priscilla flutti heim í dýrdina í 1929 og C.T. í 1931.

Hesi orðini hjá Studd lýsa væl lív teirra:

Einans eitt lív, skjótt skal tað fara.
Einans tað, sum er fyri Kristus, skal vara.

Sjokuláta soldaturin

C.T. Studd skrivaði ein lítlan bókling, sum hann kallaði „The Chocolate Soldier“.

Hann er ikki mjúkur í lýsing sínari av slíkum hermonnum. Eg eri bangin fyri, at høvdu vit kenst, hevði hann helst hildið meg verið í so nógv av einum sjokuláta soldati. Og eg eri eisini bangin fyri, at Harri okkara hevði ikki verið ósamdur við hann. Tað stóra er, at kenna vit kærleika og náði Harrans, kunnu vit hvíla í Honum og tí tola slík skoðsmál. Tað týdningarmikla er, at vit ikki bara yppa øks, men skilja álvaran í at vera rættir hermenn og tí áhaldandi royna okkara ítasta.

Studd nýtir ofta orðafellið „sannur trúgvandi“. At vera sannur merkir, at onnur kunnu hava álit á okkum. Eingin okkara dámar, tá ið fólk ikki eru sonn.

Vit geva Studd orðið:

Allir sannir hermenn eru hetjur. Ein hermaður uttan hetjudirvi er ein sjokuláta soldatur.

Ein og hvør sannur trúgvandi er ein hermaður Kristusar í serflokki! Hann er djarvari enn tey djarvastu, hevur andstygd fyri mjúkum freistingum og lyftum um eitt lív í frið og náðum. Hann letur seg ikki ræða av óttanum fyri torførum umstøðum, sjúku og deyða. Nei, hann roknar slíkt fyri bestu vinir sínar.

Hini trúgvandi, sum eru øðrvísi, eru sjokuláta trúgvandi. Lukta tey eld, bráðna tey við tað sama. Tey eru bomm og sleikisneisir! Tey liva lív síni á einum glastallerki ella í eini pappdós, klødd í bleytum klæði, eitt sindur prýdd við hvítum pappíri fyri at varðveita sítt kæra lítla fínliga skap.

Her eru nakrar myndir av sjokuláta soldatum, sum Harrin Jesus Kristus tók sjálvur:

„So fór hann til hin og segði tað sama. Hann svaraði: „Ja, harri!“ – men fór ikki.“ Matteus 21.30

Hann segði: „Eg skal fara, tygum,“ og fór ikki. Hann segði, at hann skuldi fara til tey, sum ongantíð høvdu hoyrt, men bleiv fastur í kristindómi í staðin.

„Tí teir siga tað víst, men gera tað ikki!“ Matteus 23.3

Sjokuláta soldatar klára ikki at flyta seg. Teir siga, „Eg hevði viljað, at eg kundi, men eg kann ikki.“

Sonn trúgvandi eru ikki soleiðis. Nei, tey kenna seg væl í torførum umstøðum. Tey vita, at tað er alt fyri Kristusar skuld. Tey vænta stórverk frá Gudi, gera sítt ítasta og gera tað við gleði.

Gud er ikki sjokuláta framleiðari og verður tað heldur ikki. Nei, sonn Guds fólk hava altíð verið hetjur. Latið okkum fylgja í fótafetum teirra.

Hyggið at Paulusi. Hvussu fekk hann framt tað, sum hann útinti? Jú, tað var møguligt, tí hann spurdi ikki hold og blóð til ráðs, hann spurdi Gud.

Studd nevnir fleiri onnur dømir, sum øll prógva hetta sama. Sonn trúgvandi eru ikki sjokuláta soldatar.

Vit enda við sama sangi sum seinast:

Skal eg, ein krossins stríðsmaður,
sum lív og frelsu vann,
við Jesu navn nú skamma meg
og kennast ei við hann!

Skal eg nú spilla míni ár
til latan svøvn og dreym,
tá onnur toldu blóðigt stríð
og vunnu storm og streym!

Horatius Bonar (Skotl.), 1808-1889
(Victor Danielsen týddi)

„Eina talent av reinum gulli skulu tit nýta til ljósastakan og alt hetta, ið til hoyrir.“ Onnur Mósebók 25.39

Gull

Rættlas eina umseting av Aðru Mósebók – var komin til 25. kapittul. Allur kapittulin, og teir, sum koma aftaná, snúgva seg um halgidómin, hvørjum tilfari, hann skuldi gerast av, og hvussu hann skuldi gerast.

Har tað stendur: „Eina talent av reinum gulli“ í týðing Victor Danielsens, stóð í umsetingini, sum eg arbeiddi við: „34 kilo av reinum gulli“. Tá ið eg kannaði eftir, sá eg, at eg hevði eisini sjálvur umsett tað soleiðis. Hevði bara ongantíð givið mær far um, hvussu nógv 34 kilo av gulli er. Dagsvirðið er heilar 40 milliónir krónur. Og alt bara til ein ljósastaka!

Og hatta er bara gullið til ljósastakan. Alt gullið til halgidómin var nógv meira.

„Nú, gullið, ið nýtt varð til arbeiðið, at gera allan halgidómin – gullið, ið givið var sum offur – tað var tilsamans 29 talentir og 730 seklar eftir halgidómsvektini.“ Onnur Mósebók 38.24

Vektin svarar til umleið eitt tons av gulli! Dagsvirðið av einum tonsi av gulli er ein milliard krónur. Vit vildu hildið, at her mátti verið onkur bíligari og lættari máti at gjørt hetta. Men ikki Gud.

Gamla Testamentið

Lat meg nevna, áðrenn vit halda fram, at týdningarmikið er at minnast, at hetta við halgidóminum, gullinum og ljósastakanum er alt knýtt at gamla sáttmálanum og hevur tí ikki beinleiðis við okkum at gera. Vit eru jú undir nýggja sáttmálanum, og har snýr tað seg ikki um glansin av tí útvortis.

Og kortini mugu vit ikki gloyma tað, sum stendur í Rómbrævinum 15.4:

„Alt, ið áður er skrivað, er jú skrivað okkum til lærdóm, so vit, við toli og troystini, ið skriftirnar geva, skulu hava vón.“

Latið okkum – við tí í huga – hyggja at tí, sum vit kunnu taka til okkara í sambandi við halgidómin, gullið og ljósastakan.

Gud krevur

„… Sig við Ísraelsmenn, at teir skulu koma við gávu til Mín! … Gull, silvur, kopar,“ Onnur Mósebók 25.1-3

„Teir skulu gera Mær halgidóm; so skal Eg búgva millum teirra. Tabernaklið og alt, ið til hoyrir, skulu tit á allan hátt gera eftir myndini, ið Eg vísi tær.“ Onnur Mósebók 25.8-9

Skulu vit vera virkin fyri Harra okkara, mugu vit skilja, at Gud okkara er krevjandi, sera krevjandi.

Versini omanfyri eru eitt gott dømi: Harrin segði, at ísraelsfólk skuldu gera Honum ein halgidóm. Hann segði, at tað fór at kosta nógv, og at tey skuldu gjalda rokningina.

Meðan ísraelsfólk ferðaðust gjøgnum oyðimørkina, ótu tey manna, sum Gud læt regna niður til teirra av himli. Men tilfarið til tabernaklið kom ikki dalandi niður til teirra. Tað skuldu ísraelsfólk sjálv útvega. Halgidómurin skuldi byggjast við sjálvkravdum gávum. Gud hevði ikki aðra ætlan í hesum sambandi, og tey skuldu gjalda rokningina.

Jú, rætt er, at verk Guds snýr seg ikki longur um dýrar halgidómar, men tað merkir ikki, at verk Guds ikki kostar, og at tað ikki er uppgáva okkara at gjalda rokningina.

Gud gevur

„… hvør maður skal biðja granna sín, og hvør kvinna grannkonu sína, um stás av silvuri og gulli!“ Onnur Mósebók 11.2

„Ísraelsmenn høvdu gjørt, sum Móses hevði sagt; tey høvdu biðið Egyptar um stás av silvuri og gulli og um klæði; og HARRIN hevði gjørt, at fólkið var væl lýtt av Egyptum, so tey góvu teimum tað, ið tey bóðu um. Tey tóku soleiðis fong frá Egyptum.“ Onnur Mósebók 12.35-36

Tað er týdningarmikið, at vit minnast, at Gud gevur altíð meira, enn Hann krevur.

Harrin hevði skipað tað so við ísraelsfólki, at tey – hesir fyrrverandi trælirnir – vóru rík, tá ið tey fóru út av Egyptalandi. Løgið, hvussu Gud gjørdi tað, men tey gjørdust ovurhonds rík. Gud er mentur.

Vit mugu tó ikki gloyma, hví Gud gjørdi tey rík. Tað var, so tey kundu byggja Honum ein halgidóm, ikki so tey skuldu gerast múgvandi og hava tað, tey vildu.

Flutt til okkara, so hevur Gud ongantíð lovað at gera okkum rík í tímiligum lutum, men Hann hevur longu signað okkum við øllum andaligum signingum (Ef. 1.3). Og tað er mangan størri.

Gullkorn um ljósastakan

„Framvegis skalt tú gera ljósastaka av reinum gulli; úr slignum gulli skal ljósastakin verða gjørdur, bæði fóturin og stakin sjálvur; …“ Onnur Mósebók 25.31

Ljósastakin skuldi gerast av reinum, slignum gulli. At gullið var reint, merkir, at tað var í ovninum, inntil øll óreinska var burtur. At gullið var sligið, merkir, at tað var sligið við hamara, til tað hevði fingið formin, tað skuldi hava.

Í eldinum og sligið – her er nógv at grunda á.

„… ljósastakan og alt hetta, ið til hoyrir.“ Onnur Mósebók 25.39

„… og alt hetta, ið til hoyrir.“ Her verður sipað til lampurnar til ljósastakan, ljósasaksarnar, skarpannurnar o.a. Tað hevði nyttað lítið at havt ein ljósastaka, vóru ongar lampur. Og tað hevði nyttað lítið at havt lampur, hevði tú ongar saksar, pannur og annað, sum eisini skuldi til.

Og so er tað oljan. Uttan oljuna er einki ljós.
Vit kundu hildið á.
Ríkt.

Í hesi og komandi grein fara vit at hugleiða um tvær kvinnur. Felags fyri báðar er, at menn teirra gjørdust blóðvitnir, dripnir av teimum, sum teir royndu at náa við evangeliinum. Og tað er ikki einasti felagsnevnarin. Tær høvdu eisini báðar ein týðandi leiklut í, at teir, sum høvdu dripið menn teirra, seinni komu at hoyra evangeliið.

Onnur kvinnan er Elisabeth Elliot. Maður hennara var ein av „Auca-trúboðarunum“. Áttanda januar í ár vóru 70 ár liðin, síðan teir vórðu dripnir. Hin kvinnan er Jean Dye Johnson. Maður hennara var ein av teimum fimm monnunum, sum vórðu dripnir av Ayoré indiánunum í Bolivia. Hetta hendi í 1943, trettan ár framman undan „Auca“ tilburðinum.

Vit byrja við Elisabeth Elliot.

Úr lívssøgu Elisabeth Elliots

Elisabeth Elliot skrivaði eina bók um teir fimm og tað, sum hendi teimum. Seinni skrivaði hon eina bók um mann sín, Jim Elliot. Fyri nøkrum árum síðan umsetti Meta av Fløtum bókina um Jim Elliot til føroyskt. Bókin eitur „Skuggi hins Alvalda.“

Rætta navnið á auca-fólkinum er Waorani[1], og halda vit okkum tí til tað navnið. Søgan um, hvussu Waorani-fólkið varð nátt við evangeliinum, er í stuttum, at Elisabeth Elliot – saman við nøkrum øðrum kvinnum – helt fram við arbeiðinum, eftir at menninir vóru dripnir. Elisabeth og dóttirin búðu ímillum Waorani-fólkið inntil 1963.

Úr bókum Elisabeth Elliots

Elisabeth Elliot skrivaði nógvar bøkur. Eg hugsaði at taka okkurt fram úr tveimum teirra. Tann fyrra bókin er samansett av greinum, sum hon hevur skrivað. Hin er einasta skaldsøgan, sum hon skrivaði. Fyrru bókina las eg fyri stuttum, ta seinnu las eg afturi í hálvfemsunum. Fyrra bókin eitur „On Asking God Why“ (Um at spyrja Gud hví). Seinna bókin eitur „No Graven Image“ (Eingin skurðmynd).

„On Asking God Why“ (Um at spyrja Gud hví):

„Plato, sum livdi um 350 ár fyri Krist, spáddi, at um eitt veruliga gott menniskja onkuntíð fór at trína fram – eitt menniskja, sum ikki ræddist at siga sannleikan – so fóru tey at stinga eyguni út úr tí og síðan krossfesta tað.

Tað er ein, sum tordi at gera tað í eitt fult mál. Hann steig fram og segði heiminum sannleikan um sjálvan sannleikan. Hann segði enntá nakað, sum í menniskjans oyrum er høpisleyst, nevniliga, at Hann er sjálvur sannleikin. Og júst sum Plato spáddi, so varð Hann krossfestur.

Hesin sami Maðurin biður okkum fylgja Sær, og kravið er enn tað sama, sum tað altíð hevur verið: „Avnokta teg sjálvan og tak upp krossin.“

Gud er Gud. Hetta var sannleikin, sum meira enn nakað annað festi seg í huga mín ta løtuna, sum skakaði meg meira enn nøkur onnur hending nakrantíð. At Jim doyði, kravdi, at eg antin avnoktaði Gud ella trúði Honum, at eg antin kveistraði Hann frá mær, ella at eg setti álit mítt á Hann.

Umstøðurnar hjá hvørjum einstøkum okkara eru ymiskar, men at velja at seta álit okkara á Hann, tað er nakað, sum vit øll mugu taka støðu til.“

„No Graven Image“ (Eingin skurðmynd):

Bókin er ein skaldsøga um unga kvinnu, ið fer til Ekvador sum trúboðari. Kvinnan eitur Margaret Sparhawk og virkar millum Quichua indiánarnar.

Elisabeth Elliot sigur í innganginum: „Eingin skurðmynd“ er mín einasta skaldsøga. Orsøkin til, at hetta bleiv ein skaldsøga, er, at tá ið eg fór undir at skriva bókina, helt eg, at tað, sum eg vildi siga, segðist betur, um eg pakkaði tað inn sum eina skaldsøgu.

Eg havi síðan fingið ábreiðslur fyri søgugongdina í bókini. Fleiri av teimum, sum hava lisið bókina, siga, at teimum hevði dámað betur, um hon endaði jaligari. Fólk hava sagt, at tey fáa seg ikki at trúgva, at Gud hevði loyvt tí at hent, sum eg lati henda í bókini. Men álvara tit, tað ger Hann.“

Tá ið tú lesur bókina, kanst tú fáa ta fatan, at Elisabeth Elliot skrivar um seg sjálva, men tað ger hon ikki. Og tó, kenslurnar hjá Margaret avspegla nógvar av kenslunum, sum Elisabeth Elliot upplivdi í Ekvador. Hetta er ikki bara galdandi fyri kenslurnar hjá henni, men eisini fyri kenslurnar hjá mongum, sum hava arbeitt undir líknandi umstøðum.

Tað eru meira enn 30 ár, síðan eg las bókina, men eg minnist enn kensluna, sum eg sat eftir við, meðan eg las hana. Eg kendi ørkymlandi kensluna aftur at vera komin í eitt nýtt land og fremmandar umstøður. At vera komin hagar tí eg vildi gera mun fyri seinni at spyrja meg sjálvan, hvat í allari víðu verð eg hevði hugsað fyri mær. Hevði eg veruliga hildið, at eg kundi gera mun undir fremmandum umstøðum og á fremmandum máli? Og ikki at tala um, tá ið tað er millum fólk, sum lítlan og ongan áhuga hava fyri tí, tú roynir at siga. Jú, bókin gav afturljóð.

Nú, mong ár seinni eri eg glaður fyri, at eg ikki gavst; verkið gav ávøkst, men eg lúgvi, um eg ikki viðgangi, at ofta kendist tað ræðandi meiningsleyst.

Aftur til heitið á bókini. Elisabeth Elliot nevndi bókina „Eingin skurðgudur“, tí hon vildi vísa okkum, at vit hava ongan rætt til at skapa okkum eina mynd av Gudi, so sum vit vilja, at Hann skal vera. Vit hava ongan rætt til at siga Honum, hvussu Hann skal bera Seg at.

At tæna Harranum merkir at tora at fara inn í umstøður, sum vit ikki hava tamarhald á. Tað er at tora at lata Gud vera Gud og ikki geva eftir fyri freistingini at gera sær sín egna skurðgud.

[1] Verður eisini nevnt Waodani og Huaorani