Hebreararnir og vit

Søgan hjá hebrearunum

„Men minnist hinar farnu dagar, táið tit, eftir at tit vóru upplýst, toldu nógv stríð í líðingum!“ Hebrearabrævið 10.32

Hebrearabrævið er skrivað eini 25-30 ár eftir hvítusunnu. Eitt nýtt ættarlið var nú komið. Tíðirnar vóru broyttar og eisini hugburðurin. Tá ið tú lesur brævið, fært tú kensluna av, at nýggja ættarliðið helt, at tey fyrstu trúgvandi eftir hvítusunnu høvdu møguliga verið í so avgjørd. Kanska var ein jaligari millumvegur?

Hebrearabrævið varð skrivað fyri at ávara nýggja ættarliðið, at ikki var rætt at hugsa soleiðis. Tað varð skrivað fyri at minna á hinar farnu dagar, dagarnar tá ið tað veruliga kostaði at fylgja Harranum. Høvundurin vildi hava tey at minnast, at tað var tá – ikki nú – at tey vóru á rættari leið.

Søga okkara

Í okkara føri eru meiri enn 25-30 ár liðin, síðan samkomurnar byrjaðu. Kanska gera vit væl í at taka avbjóðingina, sum var givin hebrearunum, til okkara.

At tosa um farnar dagar má sjálvandi takast við fyrivarni. Prædikarin ávarar jú:

„Spyr ikki: „Hvussu ber tað til, at hinar farnu tíðir vóru betri enn tær, ið nú eru?“ – Tí ikki av vísdómi spyrt tú so.“ Prædikarin 7.10

Onkur hevur sagt, at longsul eftir farnari tíð (nostalgi) er ein samanblanding av góðum hugflogi og vánaligum minni. Kanska er okkurt um tað. Her tosa vit tó ikki um at fara aftur til tað gamla, men heldur at fara aftur til Hann, sum tey gomlu høvdu sett sítt álit á.

Vit mugu altíð hava í huga, at tey, sum ikki vilja eftirfylgja livandi trúgv teirra deyðu, fylgja ofta deyðu trúgv teirra livandi.

Ein annar vandi – sum møguliga ikki gjørdi seg galdandi hjá hebrearunum, men sum kann gera seg galdandi hjá okkum – er, tá ið vit gerast fjølment. Tað løgna er, at tá ið tað hendir, skapa tey trúgvandi ofta sína egnu „kristnu“ mentan. Uttan at tey varnast tað, er Skriftin skúgvað til viks, og „kristna“ mentanin fær síðsta orðið.

Samkomur okkara byrjaðu í tí smáa, heilt smáa. Hesi brotini eru úr dagbók Andrew Sloans, ið var skrivað á donskum:

21. september 1917

„I aften havde vi for første gang møde i Salen her. Der var en god del til møde. Haaber at Herren maa velsigne arbeidet her i Klaksvig. Til belysning havde vi et par carbid lamper.“

4. november 1917

„Í morgun høvdu vit fyrstu breyðbrótingina her í salinum. Vit vóru 8 til staðar: Maria Joensen (hjá Conrad), Kristina Hansen (Stina í Vátutoft), Jens Clæmint Isaksen, Sára Isaksen, Elin Davidsen av Viðareiði (systir Jóan Jakku), Eliesar Joensen, Ella Hansen og eg. Jens Clæmint og eg høvdu eitt stutt orð um meiningina og týdningin av breyðbrótingini. Síðan høvdu vit eina stutta bønaløtu.“

Lítið vistu hesi fyrstu, at tey vóru við til at leggja lunnar undir samkomu, sum einaferð fór at verða størsta brøðrasamkoman í landinum. Sum heild munnu vera fáar brøðrasamkomur kring heimin, har lutfalsliga so nógv av teimum staðbundnu hoyra til samkomuna, sum í Betesda. Hetta er ein signing, sum vit eiga at gleðast um og gagnnýta, samstundis sum vit mugu hava í huga, at vansar fylgja við.

Eg var einaferð á einum bíbliutíma í býnum Siloam Springs í Arkansas, USA. Teir, sum leiddu bíbliutíman, søgdu, at Siloam Springs hevði lutfalsliga fleiri evangelisk trúgvandi enn nakar annar býur í USA. Hóast hetta tyktist gott og stórt, so vildu teir vera við, at tað, at tey vóru so mong, var ein høvuðsorsøk til, at samkomurnar har í býnum ikki vóru so andaliga búnar, sum tær áttu at verið. Tað bíbilska og meiningarnar hjá fólki var so samansjóðað, at fólk góvu sær ikki longur far um, hvat var hvat.

Aftur til hebreararnar

Tað er nógv lættari, enn vit ofta geva okkum far um, at fløkjast inn í „kristnar“ meiningar ella mentanir. Orsøkin til, at hebreararnir fullu í hesa grøvina, var, at tey høvdu vent eygunum burtur frá Kristusi. Tí var tað, at tann, sum skrivar Hebrearabrævið, vísir á Kristus allan vegin gjøgnum brævið, og hvussu nógv betri Hann og verk Hansara er enn alt tað „religiøsa“ rundan um okkum. Okkum øllum tørvar at hoyra hatta aftur og aftur.

„Latið tí eisini okkum, táið vit hava so stórt skýggj av vitnum rundan um okkum, leggja av okkum alt tað, ið tyngir, og syndina, sum hongur so føst uppi í okkum, og við toli renna skeiðið, ið okkum er fyrisett, havandi eyguni vend á Jesus, upphavsmann og fullkomara trúarinnar, sum fyri gleðina, ið fyri Honum lá, tolin leið á krossi og legði einki í vanæruna – og situr nú við høgru síðu hásætis Guds!“ Hebrearabrævið 12.1-2

„Latið okkum tá fara út til Hansara, út um tilhaldið, berandi vanæru Hansara!“ Hebrearabrævið 13.13