Tey vágaðu lívið – Ann (Nancy) og Adoniram Judson

Minnist meg rætt, var søgan um Adoniram Judson fyrsta bókin, eg las, um trúboðarar í fremmandum londum. Bókin var á norskum.

Nancy og Adoniram

Nancy var fødd í 1789, Adoniram í 1788. Tey vóru fyrstu amerikanarar, ið fóru út í onnur lond við evangeliinum.

Adoniram vaks upp í trúgvandi heimi, men gjørdist „deistur“ (t.e. avnoktaði ein persónligan Gud), meðan hann var á hægri skúla. Hann livdi soleiðis í nøkur ár, men so doyði ein vinur hansara. Vinurin var „deistur“ eins og Adoniram. Judson var so skelkaður av at hoyra og uppliva vónloysið hjá doyggjandi vini sínum, at hann, sum frá leið, vendi sær til Harran. Og nøkur ár seinni kendi hann kall Harrans at fara út sum trúboðari.

Nancy var fødd Ann Hasseltine, men vinir, kenningar og familja nýttu oftast kelinavnið Nancy. Tey giftust í 1812 og fóru stutt eftir hetta til Burma við evangeliinum. Leiðin lá fyrst til Calcutta, India. Árið eftir fóru tey haðani til Burma, sum í dag eitur Myanmar.

Av tí at landið æt Burma, tá ið Nancy og Adoniram vóru har, halda vit okkum til tað navnið.

Komin til Burma fóru tey undir at læra seg mál og mentan. Tey lærdu seg málini burmesiskt og pali.

Ikki kann sigast annað, enn at tey vóru ágrýtin. Mong komu, sum frá leið, til trúgv gjøgnum tænastu teirra, og Adoniram Judson umsetti Skriftirnar til bæði burmesiskt og pali.

Í 1824 brast kríggj á millum Burma og Ongland. Kríggið førdi við sær, at kongurin í Burma fongslaði flestu vesturlendingarnar í landinum, teirra millum Adoniram Judson. Hann kom at sita fastur í 19 mánaðir. Umstøðurnar í fongslinum vóru ræðuligar. Hóast Nancy var við barn og fekk eina dóttur, gjørdi hon alt, hon kundi, fyri at Adoniram skuldi koma livandi ígjøgnum tíðina, hann var fongslaður.

Nancy bjargaði Adoniram lívið, men tað tók henni so dygt, at hon doyði av sjúku stutt eftir, at hann var leyslatin. Hetta var í oktober 1826. Hon var so statt bara 36 ára gomul, tá ið hon andaðist. Eitt hálvt ár seinni doyði lítla dóttir teirra.

Alt hetta førdi til, at Adoniram fekk nervasamanbrot. Eitt tíðarskeið búði hann enntá í einingi í frumskóginum. Fýra ár seinni kom hann tíbetur fyri seg aftur, og við endurnýggjaðum sinni fór hann við nýggjum treysti undir aftur at náa Burma við evangeliinum.

Hann virkaði í Burma, til Harrin tók hann heim til Sín í 1850.

Brot úr talu

Adoniram Judson gjørdi nógv fyri at fáa fólk heima at skilja tørvin á at breiða evangeliið út.

Her er eitt lítið brot úr talu, sum hann talaði í 1846 til limir í „The American and Foreign Bible Society“.

Lat meg bert siga, áðrenn vit geva honum orðið, at tað munnu vera fá nú á døgum, sum høvdu viljað lagt eins nógv fyri sum Nancy, Adoniram og teirra líkar. Ikki so løgið, at okkum kanska ikki dámar talur sum hesa, hóast tær eru líka viðkomandi í dag, sum tær vóru fyri 180 árum síðan.

Vit geva Adoniram Judson orðið:

Kann nakar, sum sigur seg trúgva vónini, uttan at blunka, undir hættisligu tíðunum, sum vit liva í, fáa seg til at fara foldum frá og inn í Paradís uttan at hava gjørt nakað fyri at senda ljós Bíbliunnar út í myrka heimin, sum vit liva í?

Er onkur okkara sekur í hesum og heldur tað vera í lagi, lat so viðkomandi gera sær greitt, hvussu nógvar milliónir tað eru, sum aldri hava sæð so mikið sum eina síðu av heilaga Orði Guds; sum aldri hava smakkað so frægt sum ein dropa av tí vatninum, sum vit dagliga drekka úr. Lat hana ella hann gera sær greitt, hvussu nógvir pengar skulu til, hvussu nógv strev, og hvussu mong lív ofrað, áðrenn bókin kann verða týdd, prentað, útgivin, og síðan deild út, alt fyri at fólk kunnu fáa atgongd til brunnin og draga upp vatn lívsins. Og lat so viðkomandi spyrja sína egnu samvitsku, hvat hon ella hann, síðan hon ella hann fyrst komu til trúgv, hevur gjørt fyri at vera liður í at útinna hetta verk.

Gert tú tað, eigur tú ikki at kunna annað enn rópa: „Gud, ver mær syndara náðigur. Hjálp mær frá hesi løtu at traðka til og gerast partur av arbeiðinum. Hjálp mær at gera tað við gleði og støðufesti.“

Skal eg, ein krossins stríðsmaður,
sum lív og frelsu vann,
við Jesu navn nú skamma meg
og kennast ei við hann!

Skal eg nú spilla míni ár
til latan svøvn og dreym,
tá onnur toldu blóðigt stríð
og vunnu storm og streym!