Kvalaraslangur

„Far til meyruna, letingi, hygg, hvussu hon ber seg at, og verð vísur!“ 

Orðtøkini 6, 6

Evnið um meyrur og letingar er týdningarmikið. Har er nógv at taka til eftirtektar, men tað var ikki tað, eg hugsaði um her. Hugsaði meira at nýta versið sum eina lopfjøl til hyggja at kvalaraslanguni – ikki tí hon er nakað gott fyridømi, men so vit kunnu taka við ávaring. Vit læra jú ofta meira av ringu fyridømunum enn av teimum góðu.

Kvalaraslangurnar, sum eg hugsi um her, er slagið, sum er á Balabac. Á Molbog kalla tey hana bøksan. Slangan er ikki so lang, men bulurin kann vera umleið 10 til 15 cm í tvørmáti og sjálvandi nógv tjúkkari, tá ið hon hevur svølgt okkurt. Kvalaraslangan hevur sera sterkar vøddar at kvala og knúsa fongin við.

Hugsaði at siga frá tveimum søgum um kvalaraslangur. Kanska okkurt er at læra í sambandi við tær.

Ein søga, ið kanska ger í so nógv av

Eg kann ikki vátta, um henda søgan er sonn ella ikki. Fólk á Balabac duga væl at siga frá søgum, og tað dámar teimum eisini væl. Um tær eru sannar ella ikki, hevur ikki altíð so nógv at siga. Helst gott ikki at vera ov góðtrúgvin. Men við eitt sindur av hugflogi, so kundi søgan væl verið sonn.

Ein maður var eitt kvøldið farin inn í frumskógin at veiða. Brádliga merkir hann, hvussu ein kvalaraslanga byrjar at ringja seg rundan um hann. Maðurin visti, at kvalaraslangur – í hvussu er tær á Balabac – eru ikki eitrandi, og at tær eru ikki serliga kvikar. Endamál teirra er jú ikki at bíta, men at vevja seg um fongin og kroysta hann sundur. Maðurin var sinniligur og misti ikki tamarhaldið á sær; og meðan slangan spakuliga vant seg um hann, tók hann masketuna og skar slanguna á háls. Reyp? Ja, kanska. 

Eitt svitast tó ikki. Maðurin hevði ikki havt ein livandi kjans, hevði hann ikki havt masketuna uppi á sær. Sum teir gomlu søgdu: „Knívleysur maður er lívleysur maður.“ Jú, tað kann vera, at søgan ger í so nógv av, men hon er ein góð lýsing av sannleikanum um sannleikan, orð Guds.

Tvey vers úr Nýggja Testamenti og tvey úr Gamla Testamenti koma mær í hug:

„Takið … svørð Andans – sum er orð Guds,“  Efesusbrævið 6, 17

„… orð Guds er livandi og hevur kraft og er hvassari enn nakað tvíeggjað svørð; tað fer ígjøgnum, inntil tað klývur sál og anda, liðir og merg, og dømir hugsanir og ráð hjartans.“  Hebrearabrævið 4, 12

„… svørð Goliats Filistara, hansara, sum tú drapst í Eikidali, tað hongur ballað inn í klæði aftan fyri lívkyrtilin. Vilt tú hava tað, so tak tað! Her er einki annað svørð.“ Tá segði Dávid: „Einki er móti tí, gev mær tað!““  Fyrra Sámuelsbók 21, 9

„Bannaður veri tann, ið latur er at gera verk HARRANS, bannaður veri tann, ið ikki blóðgar svørð sítt!“  Jeremias 48, 10

Tá ið alt kemur til alt, er spurningurin ikki, um fíggindin kemur eftir okkum ella ikki, men um vit hava svørð Andans uppi á okkum og duga at brúka tað.

Ein søga, ið ikki ger ov nógv av

Hesa søguna kann eg vátta. Hon hendi beint har í grannalagnum hjá okkum. Onkur hevði sæð eina kvalaraslangu undir húsunum hjá teimum og fór til ein granna og spurdi, um hann kundi koma og skjóta hana. Tað var eyðsæð, har hon lá, at hon hevði júst svølgt onkrum stórum, og so var. Tá ið teir skóru hana upp, sóu teir, at hon hevði svølgt einari heilari geit.

Vit hugsa, at hatta er ómøguligt. Ein slanga kann ikki svølgja eina heila geit; men tað kann hon.

Og lærdómurin til okkara er: Ofta halda vit okkum vera ov stór til, at hin gamli ormurin (Op. 12, 9) kann bara svølgja okkum. Vit gloyma, at her er eingin okkara ov stórur. Vit fara ongantíð at koma so langt, at nú kunnu vandarnir ikki longur raka okkum (1. Kor. 10, 11-12; Gal. 6, 3).

——-

Onkursvegna tóktist tað mær, sum at kvalaraslangurnar á Balabac dugdu betur at goyma seg enn aðrar slangur. Men vit mugu ikki halda, at tað merkir, at tær ikki eru har. Mangan tykist tað á sama hátt, tá ið tað kemur bæði til hin ónda og allan andaher hansara. Tað er so lætt at billa sær inn, at teir eru ikki har; men tað broytir einki upp á veruleikan.