Sum kornið boygt

Uppbyggingarmøti í Betesda. Klokkan er vorðin nógv, og Páll á Dul fer upp at enda møtið. Lesur nøkur vers, tekur saman um og endar við bøn. Versini, hann lesur, eru úr Matteus 13, um hveitina og illgresið. Hann knýtir tað at tí, sum er komið fram á møtinum, og sigur, at munurin á hveitini og illgresinum er, at sum hveitin veksur, boyggir kornplantan seg – tyngdin av ávøkstinum ger tað. Illgresið, harafturímóti, boyggir seg ikki – har er einki innihald at geva tí tyngd og boyggja seg. Ávøkstur boyggir. Hann rakti seymin á høvdið.

Eg var ikki á møti sjálvur, Eyðfinn svágur segði mær tað. Hann segði, at hann var so hugtikin av, hvussu væl Páll á Dul altíð dugdi at enda við eini stuttari hugleiðing ella lítlari søgu, sum á onkran hátt knýtti leysu endarnar saman. Jú, Páll á Dul gav okkum nógv.

Aftur til hatta, at ávøksturin boyggir, meðan illgresið er tómt og tí stendur steyrrætt. Vit kenna hatta aftur frá okkum sjálvum, tess meira fylt vit eru við ávøksti, tess meira bogna vit. 

Og vit kenna tað aftur og verða lærd um hetta gjøgnum alla Skriftina. At vera sannur er at vera eyðmjúkur.

Latið okkum heilt skjótt blaða gjøgnum bøkurnar í Nýggja Testamenti.

Matteus sigur: Sæl eru hini fátæku í anda, tey spakføru. Markus lýsir Jesus sum tænaran, hin eyðmjúka. Lukas fortelur um fjósið og Frelsaran, Hann, sum ikki hevði tað, Hann kundi halla høvdinum at. Jóhannes sigur um Jóhannes doypara, at hann skal minka, men Jesus vaksa. Ápostlasøgan fortelur um Ánanias og Saffiru, hjúnini, sum royndu at stjala sær heiður, tey ikki høvdu uppiborið.

Og so koma vit til brøvini. Rómbrævið sigur at vit skulu ikki hugsa hægri, enn vit eiga. Fyrra Korintbræv vísur á, hvussu trupult tað er, tá ið hugmóð tekur yvirhond. Seinna Korintbræv lýsir okkum sum veik leiríløt. Galatiabrævið fortelur um fólk, sum lærdu skeivt, tí tey vildu síggja væl út fyri øðrum. Efesusbrævið sigur, at tað er við eyðmjúkleika og spakføri, at vit liva kallinum verdiga. Filippibævið sigur, at vit skulu einki gera av stríðshugi ella tráan eftir tómari æru. Kolossebrævið fortelur um fólk, sum uttan grund eru uppblást í holdliga sinni sínum. Tessalonikabrøvini siga okkum um milda hugburð Paulusar, at hann var eins og móðir, ið fløvaði børn síni. Fyrra Timoteusbræv ávarar um vandan at gerast hugmóðig og falla undir dóm Djevulsins. Seinna Timoteusbræv sigur, at tænarar Harrans skulu við spakføri hava at teimum, sum seta seg ímóti. Titusbrævið tosar um at týdningin av at vera yvirvøldini undirgivin. Filemonbrævið er um bróðurbandið millum ein ríkmann og ein rýmdan træl. Hebrearabrævið tosar um Hann, sum tolin leið, at syndarar søgdu Honum ímóti.

Jákup tosar um týdningin av at eyðmýkja seg fyri Harranum. Pætur ger tað sama í Fyrra brævi sínum. Í Seinna brævinum skrivar hann um spottandi hugburð teirra, sum avnokta Frelsaran.

Og so koma vit til brøvini hjá Jóhannesi, har vit aftur og aftur finna eymu orðingina „børn míni“. Triðja bræv Jóhannesar lýsir mótsetningin av hesum við at siga frá Diotrefesi, sum fegin vildi vera fremstur.

Og so er tað Judasarbræv. Hann kemur inn á tað sama sum Pætur í Seinna brævið sínum, at syndarum dámar at spotta. Og so endar Nýggja Testamenti við Opinberingini, bókini, sum lýsir munin á heimsins sterku og Harrans veiku.

Allastaðni síggja vit hetta sama. Tey við ávøksti boyggja seg.

Og vit hava bara hugt at Nýggja Testamenti. Gamla Testamenti sigur júst tað sama. Hetta gongur gjøgnum alla Skriftina.

Aftur til lýsingina hjá Pálli á Dul um hveitina og illgresið. Tá ið vit fluttu til Filipsoyggjarnar og vóru umgyrd av rísmarkum, vóru vit aftur og aftur mint á tað, sum Páll á Dul hevði sagt. Vit sóu, hvussu rísið í stelkunum búnaðist og boygdi seg. Ikki undur í, at Skriftin hevur so nógv at siga um at lata seg boyggja, tað gongur jú hond í hond við at bera ávøkst.

Sum kornið boygt mítt eyga sær,
tá vindur yvir akur fer,
boygg hvørja kenslu so í mær,
tá Andans vitjan á mær er!

Og so ein lítil tanki afturat. Gott at gera tað til vana at siga øðrum, hvat tú hevur hoyrt á møtinum, á sama máta, sum Eyðfinn fortaldi mær, hvat Páll á Dul hevði sagt. Sum sangurin sigur: „Og okkum styrkir tað.“

Skrivað hevur Jógvan Júst Rasmussen

At halda á í trúgv

Tá ið vit hugsa um orðið „trúgv“, hugsa vit sum oftast um, tá ið vit komu til trúgv ella vórðu frelst. Hetta er sjálvandi trúgv, tí vit verða frelst gjøgnum trúgv. Men trúgvin er nógv meir enn tað. Hon er ein nýggjur vegur, eitt nýtt og øðrvísi lív. Kanska eitt óvæntað lív fyri nógv.

Áhugavert er at lesa um trúarhetjurnar í Bíbliuni. Eg fari at tríva í trúnna hjá Sáru og Ábrahami, Mósesi og Nóa. Felags fyri hesi er, at tey á onkran hátt fingu eitt „løgið“ ella óvæntað lív í trúgv. Í veruleikanum eitt lív, sum í menniskjaeygum sá láturligt út.

Sára og Ábraham livdu í trúgv. Og Ábrami varð lovað (1. Mós. 15,5), at avkom hansara skuldi verða so stórt í tali sum stjørnurnar á himli. T.v.s. óteljandi. Men hvat? Sára og Ábraham áttu eingi børn og vóru bæði so gomul, at Sára dugdi ikki at ímynda sær, at tey kundu fáa nakað barn, tí flenti hon, tá ið tey fingu vitjan av Gudi, sum segði teimum, at hon skal eiga son (1. Mós. 18,1-15).

Árið eftir lyftið átti hon sonin Ísak. Í hesum einkarsoninum hvíldi hetta stóra lyftið, at úr honum skuldi stórt avkom koma. Stór ábyrgd má sigast. Men hetta var alt eftir ætlan Guds, og alt lá í Hansara hondum.

So koma vit til hæddarpunktið í søguni (1. Mós. 22,1-19). Gud biður Ábraham ofra Ísak. Tann Gud, sum Ábraham hevur trúð á, verður eisini ærdur her. Ábraham tekur sonin og fer ta tungu leið at ofra hann. Vit vita, at Ísak verður bjargaður í síðstu løtu, tá ið eingil HARRANS rópar á hann av himli og biður hann ikki leggja hond á dreingin. Ábraham verður biðin um at spara lívið hjá Ísaki og í staðin ofra ein veðr.

Hetta man vera størsta royndin vit lesa um í Gamla Testamenti. Fullkomiliga óskiljandi fyri okkum. Ímynda tær at verið Ábraham! Fyrst at verða royndur í trúgv í fleiri ár, síðan at fáa signingina og so skula av við hana aftur? Hvussu kundi hann skilja Guds ætlan? Men tað snúði seg ikki, um hvat Ábraham kundi hugsa sær til í sínum egna høvdi við menniskjaliga viti sínum. Tað snúði seg um Gud. Søgan er um Gud og Hansara ætlan. Ábraham og Sára verða útvald at vera ein liður í hesi ætlan. Gud kendi teirra hjørtu, og tey vóru funnin skikkað til hesa stóru trúarroynd. Í sama andadrátti kann eg nevna Mariumoy, sum varð gitin av Heilaga Andanum, og lovað varð, at hon skuldi verða móðir at Messiasi. Hon var eisini mett skikkað at bera Hann í heimin, tí hon trúði, og Jósef trúði. Hetta eru trúardømi, sum altíð hava hugtikið meg.

Og so er tað Móses. Hann verður biðin um at leiða Ísraelsfólk út úr trælahaldi, úr Egyptalandi. Út í oyðimørkina. Móses, sum kanska ikki varð mettur sum ein leiðari í menniskjaeygum, og sum hevði ilt við at málbera seg. Men hetta var ætlan Guds, og hann var útvaldur at fremja hesa uppgávu. Hann skal leiða tey til eitt land, sum flýtur í mjólk og hunangi.

Vit kenna søguna. Tey verða loyst, fara um Reyðahavið, fíggindin í hølunum, men hann druknar. Tey koma út í oyðimørkina. Skjótt er eingin matur at breyðføða tey. Nú byrjar veruliga trúarlívið. Í oyðimørkini. Kenna vit landalæruna, so átti tað ikki at tikið 40 ár at gingið frá Egyptalandi til Ísraelsland, sjálvt um tú grulvaði allan vegin.

Men Gud veit. Hann fer at vísa, hvør Hann veruliga er. Hann fer at royna fólkið. Hann veit, hvat teimum tørvar. Ikki mjólk og hunang fyrst og fremst, men sterka trúgv á Seg. Hvat er dýrabærari? Er ikki trúgvin dýrabærari enn njótanin av mjólk og hunangi? Um tey so skuldu ganga í hesi turru oyðimørk dag út og dag inn. Hitabylgja um dagin, og bítandi kuldi um náttina. Ongin matur uttan manna, ja, so er ein sigrandi trúgv størri. Soleiðis hugsar Gud. Hann er størst í lívi okkara, og tað vil Hann, at vit skulu síggja og uppliva. Stakkaladýrið Móses, hann var mangan illa dámdur. Hann fekk at sanna, at tað er ikki viðurkenning frá menniskjum, sum drívur okkum fram í trúgv, men viðurkenningin frá Gudi. Móses sá bert inn í lovaða landið. Hann doyði, áðrenn hann kom hagar.

Nóa. „Jamen Nóa, hvat tosar tú um? Eina vatnflóð?“ Tey hildu hann ivaleyst vera í ørviti. Nú er hann farin ov vítt, hann byggir eina ørk uppi á einum fjalli. Har var einki vatn! Og hetta tók langa tíð. Long tíð, áðrenn lyftið um vatnflóðina varð veruleiki. Men Gud brúkti Nóa, og Gud sá hansara hjarta og lýdni. Hann leit á Nóa, og Hann útinti verk Sítt í honum og gjøgnum hesa longu trúarroynd, sum hann fór ígjøgnum. Gud helt Sítt lyfti, og Gud prógvaði Seg. Nóa helt út í mong ár. Ivaleyst spottaður av øðrum. Viðurkendur? Neyvan. Kanska kendur fyri sín løgna atburð.

Eitt lív í trúgv er ikki eitt lætt lív, men av tí, at tað er rætta lívið fyri okkum, er tað eitt gott lív. Gud roknar ikki sum vit. Hvussu ofta standa vit ikki spyrjandi, tí vit skilja ikki Hansara órannsakandi vegir? Tað er tá, at trúgvin verður styrkt. Tá er tað, at vit fáa evnini at skoða longri, tí vit hyggja longri. Vit hyggja longri enn til bara hesa einu løtuna. Vit síggja Hin ósjónliga. Og eitt kunnu vit vera vís í: at geva vit Honum veg okkara í hond, so brúkar Hann okkum í Síni ætlan. Hann bæði ger eitt arbeiði í okkum og ígjøgnum  okkum. Ein dag fara vit at heysta signingina.

Hebrearabrævið 11 er vert at lesa í hesum sambandi.

Skrivað hevur Maria Mørkøre

Styrki Mín er fullkomin í veikleika

Vit eru afturi fyrst í hálvfemsunum. Eg hevði verið ørindi í Puerto Princesa, høvuðsstaðnum á Palawan, og var á veg aftur til hús aftur. Ferðaðist yvir land. Tað merkti, at eg skuldi ferðast við bussi til Rio Tuba, eina av sunnastu bygdunum á Palawan. Hetta tók vanliga okkurt um átta tímar. So var at finna ein bát, sum kundi sigla meg suður til Balabac.

   Túrurin til Balabac tók vanliga okkurt um fýra tímar. Komin til Balabac skuldi eg so finna ein bát at sigla meg til Buwal, bygdina har vit búðu. Hetta tók umleið ein tíma. Vanliga vóru slíkir túrar langir og keðiligir.  Tíbetur eru umstøðurnar at ferðast væl betri nú enn tá.

So aftur til ferðina heimaftur.

Eg fór tíðliga úr Puerto Princesa, men busstúrurin tók væl longri tíð enn væntað, so tað var myrkt, tá ið vit komu til Rio Tuba. So var at finna bát at føra meg suður til Balabac.

Eg møtti tveimum monnum, sum skuldu sama veg. Teir søgdu, at har var onkur, sum kundi føra okkum, og spurdu, um tað var í lagi, at eg galt helvtina, so skuldu teir greiða hina helvtina. Eg hevði nokk so nógv ferðagóðs við mær og helt, at tað ljóðaði rímiligt. At møguliga liggja fleiri dagar í Rio Tuba og leita eftir farti, hevði eg als ongan hug til.

Ná, men nú var vorðið seint, og eg mátti finna onkustaðni at gista.

Klokkan fimm morgunin eftir fari eg við øllum viðførinum oman á støðna og síggi, at báturin er kjokkfullur av fólki og ferðagóðsi. Tað var um reppið, at har ikki var pláss fyri mær. Og eg hevði longu bundið meg at gjalda fyri hálvan bátin. Snýttur? Hetta var hvørki fyrstu ella síðstu ferð. Men nú var ov seint at tala at, so eg tagdi, og vit fóru.

Nógvar smáar oyggjar eru millum Palawan og Balabac. Hinir báðir menninir og eg skuldu beinleiðis til Balabac, so eg hevði tikið fyri givið, at eingin orsøk var at steðga nakrastaðni. Men ikki veit eg. Báturin steðgaði við næstan hvørja einastu oyggj. Har var altíð onkur, sum skuldi í land, ella onkur, sum skuldi við. Og alt upp á mína rokning. Og har sat mann nú so fittur, snýttur og – ja, ikki so øgiliga glaður.

Tað, sum gjørdi ilt verri, var, at motorurin var í ræðuligum standi og steðgaði í heilum. Tað tók leingi hvørja ferð at fáa hann í gongd aftur. Í staðin fyri at taka fýra tímar at koma til Balabac, tók tað meira enn tólv tímar. Tað var um at verða myrkt, tá ið vit endiliga komu fram.

So var at finna onkran at føra meg til Buwal, har vit búðu.

Har var eingin, so eg var noyddur at fara aftur til hesar somu menninar og gjalda teimum meira pengar at sigla meg restina av teininum heim. Nú var hálvmyrkt. Teir vóru tríggir á bátinum. Tann eini teirra hevði megnað at drukkið seg fullan, løtuna vit vóru í landi, og lá nú avdottin umborð.

Tá ið vit eru farnir aftur at sigla, sigur tann eini við meg, at teir hava einki ljós og spyr, um hann kann læna lummalyktina hjá mær. Hann leggur seg so fram eftir rommum frammi í rong at lýsa niður á sjógv, so teir ikki renna á nakað sker. Hin stýrir. Sama søgan, motorurin steðgar ferð eftir ferð. Vit liggja og reka í tímavís. Teir vita ikki, hvar Buwal er, og biðja meg vísa teimum, men nú er bølamyrkt og eingin elektriskur streymur nakrastaðni. Ikki ber til at meta um, hvussu leingi vit hava siglt, tí motorurin er so ofta steðgaður.

Við eitt síggi eg eitt lítið ljós inni á landi og biði teir sigla inn ímóti. Teir so gera, og vit koma fram á ein granna, sum var og kastaði nót. Og nú síggi eg, vit eru komnir langt suður um Buwal. Maðurin spyr, hvussu eg hevði borið meg at ikki at hava sæð bygdina. Fyri hann gav tað onga meining einki at síggja, bara tí tað var myrkt. Tað bar so væl á, at grannin skuldi heim júst tá, so hann kom við og vísti okkum leiðina heim. Tað var rættiliga seint, tá ið eg endiliga kom heim.

Og menninir á bátinum, teir máttu jú til hús aftur. Eg gav teimum lummalyktina.

Keðilig kensla, tú situr við aftan á eina slíka ferð. Eg hevði verið býttur og snýttur, jú eg hevði roynt at verið tolin, men tað rakk ikki longri enn eitt ávíst. Og tó, vert er at minnast, at ofta er tað júst slíkar umstøður, Harrin setur okkum í, so vit kunna vera vitni Hansara. Umstøður, har vit veruliga merkja, hvussu óhugnaliga lítið vit nytta, og hvussu syrgiliga stutt vit eru komin. Harrin loyvir slíkum tilburðum, tí Hann veit, at hatta eru júst umstøður, har vit ásanna tað, sum Hann segði við Paulus á sinni (2. Kor. 12.9):

„… tí kraft Mín verður fullkomin í veikleika.“

Paulus visti, hvat hann gjørdi, tá ið hann bað fyri teimum trúgvandi í Kolosse 1.11, at tey skuldu: „styrkjast við allari styrki eftir kraft dýrdar Hansara til alt tol og langmóð,“ ALT TOL OG LANGMÓÐ, tað er júst tað, sum tørvar okkum øllum. Lívið er bara ikki til at rokna út.

* * *

Ein lítil hending afturat frá Balabac.

Tað var mánalýsi, og eg kom gangandi við einari lummalykt, sum lýsti í so veikt.

Komin til húsini, har eg skuldi, segði onkur við meg: „Eg sá teg, tá ið tú komst gangandi í áðni. Tú sást so løgin út, skallin hjá tær var bjartari enn lyktin.“

Og soleiðis er tað. Tað er, hvørji vit eru mitt í lívsins hurlivasa, sum skínur; ikki tað, sum vit væl uppløgd siga ella syngja í hugnaligum umhvørvi.

Skrivað hevur Jógvan Júst Rasmussen

Filippibrævið – undir einum ljósasteyra

Vit eru afturi fyrst í fýrsunum. Cathy og eg ganga á einum skúla nakað uttan fyri Pittsburgh, Pennsylvania, USA. Tað er kvøld, myrkt, og eg haldi vakt. Eg minnist ikki rættiliga umstøðurnar, men eg haldi, at tað var okkurt í sambandi við onkur møtir. Minnist meg rætt skuldu vit ansa eftir, at eingir bilar parkeraðu, har tað ikki var loyvt.

Hetta man ikki hava havt so nógv at týða, tí eg hevði eina bók við mær og setti meg at lesa undir einum ljósasteyra. Eingin bilur kom.

Bókin, eg las, var um Filippibrævið og æt Bound for Joy. Kendi enski bíbliulærarin, Stuart Briscoe, hevði skrivað.

Tólvta vers í fyrsta kapitli í Filippibrævinum sigur:

„Eg vil, at tit skulu vita, brøður, at tað, sum mær hevur verið fyri, hevur heldur verið evangeliinum til frama;“

Eg minnist, hvussu livandi setningurin „tað, sum mær hevur verið fyri,“ gjørdist mær.

Briscoe skrivaði í viðmerkingum sínum, at vit øll hava okkara egnu søgu um tað, sum okkum hevur verið fyri. Øll hava vit á ein ella annan hátt verið út fyri onkrum, sum hevur gjørt, at vit eru endað í einum ella øðrum fongsli. Vit hava øll verið út fyri onkrum, sum hevur gjørt, at lív okkara nú er avmarkað á ein hátt, tað ikki var áður. Hjá onkrum er tað okkurt við arbeiðinum. Hjá onkrum eru tað familjuviðurskifti. Onkur hevur fíggjartrupulleikar. Onkur hevur trupulleikar við bústaði, og hjá onkrum eru tað trupulleikar við heilsuni.  Har er so nógv, sum onkursvegna kann hava sett okkum í eitt ella annað fongsul. Vit hava ikki longur tað frælsi, sum vit einaferð nutu.

Í fyrstani var eg ikki heilt vísur í, um eg var samdur við Briscoe. At samanbera okkum og okkara trupulleikar, sum ofta ikki eru annað enn luksustvørleikar, við Paulus í fangahúsinum, helt eg vera at taka munnin í so fullan. Men ikki veit eg, longur, eg sat har undir ljósasteyranum og las, betur sá eg, at Briscoe hevði grein í tí, hann segði. Hatta við fongslinum gav afturljóð. Flestu okkara munnu kenna okkum aftur, jú onkursvegna eru vit øll í umstøðum, vit ikki eru so glað fyri.

Eg las víðari. Paulus skrivaði, at tað, honum hevði verið fyri, hevði verið evangeliinum til frama. Við øðrum orðum var tað gott, at hann var endaður í hesum umstøðunum, tí tað førdi til, at fólk, sum møguliga annars ikki høvdu hoyrt tað, komu at hoyra evangeliið. Og ikki bara tað. Trúgvandi, sum møguliga ikki høvdu torað so væl at luta evangeliið, tordu nú, tey høvdu sæð fyridømi Paulusar.

Briscoe dugdi sera væl at bera tað fram á ein hátt, sum gjørdi, at tað gav afturljóð í lívi lesarans. Vit mugu aftur og aftur vera mint á, at keðiligu umstøðurnar kunna gerast góðar, loyva vit teimum at vera evangeliinum at frama.

Og so komu vit til 21. vers í fyrsta kapitli:

„Tí at liva er mær Kristus, og deyðin er vinningur.“

Sannleikarnir í 12. og 21. versi eru tengdir at hvør øðrum. Kunnu vit siga við Paulusi (Fil. 1.21): „Tí at liva er mær Kristus, og deyðin er vinningur“, ja, so er tað sjálvsagt, at vit meta um tað, sum hendir okkum, í ljósinum av, um tað er evangeliinum til frama ella ikki (Fil. 1.12).

Eg minnist ikki, hvussu langt eg – hatta kvøldið undir ljósasteyranum – kom við bókini hjá Briscoe. Sum nevnt, minnist eg, at eingin bilur kom, so eg fekk lisið í frið og náðum. Ein av teimum heilt góðu bókunum, eg havi lisið.

***

Og so ein lítil fitt søga um Stuart Briscoe og Ben hjá okkum. Vit spola tjúgu ár fram í tíðina og eru á árligu stevnuni hjá NTM á Filipsoyggjunum. Briscoe er høvuðstalarin, og hetta er fyrstu ferð, vit hitta hann.

Áðrenn hann skal tala fyrsta kvøldið, skal Ben bera fram eina stutta heilsan, tí hetta er síðsta árið hjá honum á Filipsoyggjunum. Hetta er vanligur siður á stevnunum. Ben fer upp og sigur: „Eg varð biðin um at vera høvuðstalari á stevnuni, tíverri lá tað ikki fyri. Eg fari tí at takka harra Briscoe fyri, at hann kundi koma fyri meg.“

 Heldur seg vera, liggur til slagið.

Skrivað hevur Jógvan Júst Rasmussen

Av Gudi, men í heiminum

„Vit vita, at vit eru av Gudi, og at allur heimurin liggur í hinum illa.“ Fyrsta bræv Jóhannesar 5, 19.

Sum Guds børn hava vit fingið eina aðra tign: frá at vera børn av heiminum, gerast vit børn av Gudi. Vit verða av Gudi, fødd av Gudi, fødd av nýggjum. Vit eru ikki longur børn av heiminum. Alt er vorðið nýtt í okkum, og Hann ger framhaldandi nýtt.

Men hvat vil hetta siga, at vit nú ikki eru av heiminum men av Honum? Og hvussu átti hetta at broytt okkum? Er hetta nakað, vit skulu rósa okkum av og harvið seta okkum hægri enn onnur?

Til hetta er at siga, at tann, sum er vorðin føddur av Gudi, er farin ígjøgnum eina tilgongd, har hann hevur sæð seg sum ein fortaptan syndara. Hann hevur sæð seg sum eitt ringt menniskja í ljósinum av Guds heilagleika, og einasta vón er tí fyrigeving gjøgnum krossin. Tí kann ein frelstur syndari ongantíð rósa sær av at vera góður ella betri enn ein annar. Men Bíblian sigur tó, at vit kunnu rósa okkum í Honum. Vit kunnu peika á Hann sum góðan og vitna um ta støðu, Hann hevur sett okkum í.

Tá ið vit gerast Hansara børn, liva vit framvegis í hesum heimi, og heimurin liggur í tí illa. At heimurin liggur í tí illa, vilja tó nógv vera ósamd í. Tað finst jú nógv gott í heiminum. Nógv menniskju gera góðar gerðir og hugsa um sín næsta. Nógv – um tey ikki eru trúgvandi – hjálpa teim fátæku. Nógv eru við at hjálpa tí neyðstadda, flóttafólki og minnilutum. Nógv berjast fyri eini reinari náttúru og ímóti djórapínslu.

Hetta er alt gott. Kortini sigur Bíblian, at heimurin liggur í tí illa. Eg skal ikki fara inn á tað illa og tað góða, vit síggja í heiminum. Men tað stutta av tí langa er, at Satan er harri heimsins.

Humanisman hevur upprunaliga sín íblástur úr kristnu trúnni. Men hon er við tíðini vorðin ein átrúnaður fyri summi. Hetta er ein átrúnaður uttan kross og fyrigeving. Og menniskju vilja náa eitt slag av rættvísi við at vera góð. Kanska tey ikki eru so tilvitað um tað. Men vit koma ikki langt uttan krossin. Hann er okkara bjarging. Hann er okkara bjarging frá synd og deyða, og hann er bjargingin fyri øll, sum liva í hesum fortapta heimi.

Hvør nytta er í at breyðføða tann svanga, at hjálpa tí neyðstadda, at taka flóttafólk til sín, um eingin vón kortini er? Um vit bert hjálpa í okkara egnu rættvísi og ikki peika á ein Skapara og Frelsara er hetta bert løtuvinningur.

Tá ið vit gerast børn Guds og fáa himmalska støðu, er freistandi at avbyrgja seg frá heiminum. At umbera seg við, at vit ikki eru av heiminum, og tí leggja vit okkum ikki út í, hvat heimurin tekst við. Hetta er sjálvandi skeivt. Hóast tað er sera torført at vita, hvussu vit skulu liva og navigera í einum heimi, sum liggur í tí illa, so er kortini okkara skylda at gera tað. Okkum tørvar hvønn dag vísdóm og hjálp Heilaga Andans at gera tað.

Eg eigi altíð at spyrja Gud: Hvønn leiklut havi eg í heiminum? Hvussu skal eg fyrihalda meg til tíðarandan í dag? Hvussu livi eg í javnvág millum longu at vera ein himmalborgari, sum er fremmandur í hesum heimi, men enn bert ein frelstur syndari?

Eg endi við hesum spurningi: Hvussu livi eg rætt í einum heimi, sum liggur í tí illa? Her finst einki einkult svar, tí okkara tænastur eru ymiskar. Men eitt eiga vit í felag, og tað er framíhjárætturin at upphevja Kristus, ljós heimsins, so tey sum ganga í myrkri, kunnu finna Hann.

Skrivað hevur Maria Mørkøre

Bíbliulestrarvika

Komandi vikuna verður aftur bíbliulestrarvika á skránni. Frá sunnudegnum 25. oktober til leygardagin 31. oktober fara vit at eggja samkomuni at lesa Markus 12,18 til 13,37.

Setið tíð av gjøgnum vikuna at lesa tekstin, og biðið Heilaga Andan tala til tykkara gjøgnum hann. Eisini kann tað vera uppbyggjandi at samtala við onnur trúgvandi um tað, ið ein fær burtur úr tekstinum.

Vit enda vikuna komandi sunnukvøld 1. novembur kl.18.00 við samkomumøti í Betesda. Møtið verður stroymt beinleiðis umvegis heimasíðuna hjá Betesda, so verið vælkomin at siga teimum frá, ið eru uttanlanda ella ikki fáa verið við.

Vit biðja, at Heilagi Andin skal lata, “orð Kristusar búgva ríkliga millum okkara, so vit í øllum vísdómi læra og áminna hvønn annan við sálmum, lovsongum og andaligum vísum og syngja yndisliga í hjørtum okkara fyri Gudi!”

Harrin signi samkomu sína!

Og vit sóu dýrd Hansara – umsetta

– nú kenni eg í brotum, men tá skal eg kenna til fulnar!

Dýrd í bíbilskum umhvørvi

Dýrd. Vakurt hugtak. Fær meg at hugsa um hugmyndir sum dýrdarlogn og dýrdarveður. Orð í sama grannalagi so sum heiður, æra og tign renna mær í hug. Minnir meg á sangin hjá Jens Dam Jacobsen:

Dýrd á vík og vág.
Rúmdin føgur blá.
Snjóhvítt summardáalak um eingir.
Grasið leiftrar frítt.
Lotið kennist lýtt.
Mýrisnípan spennir sínar veingir.

Hebraisku og griksku orðini, sum eru umsett dýrd, merkja vanliga í bíbilskum samanhangi, at Harrin er komin nær og opinberar fyri okkum, hvør Hann er, og hvat Hann ger. Og vit siga, jú skil er í hasum, tí tá ið Hann ger tað, ja so er úrslitið dýrd.

Jú, vakurt og stórsligið hugtak, men ofta torført at umseta. Mong tungumál úti í stóru verð hava einki orð fyri dýrd. Molbogmálið er eitt av teimum.

Vit hildu okkum hava funnið eitt orð og nýttu tað í fleiri ár, men so gjørdust vit var við, at orðið merkti als ikki dýrd, tað merkti bara at strála. Hóskar væl til myndina av Jesusi við skínandi gloriuni yvir høvdinum, men hatta er jú ikki tað, sum liggur í týdninginum.

Hvat gert tú so?

Eitt, sum tú avgjørt ikki mást gera, er at innflyta okkurt nýtt orð, ella, tað sum verri er, smíða eitt nýtt orð. Hatta riggar onkuntíð á føroyskum, men ongantíð, tá ið tú arbeiðir við fremmandum málum.

Sjálvandi skylda vit teimum, sum vit umseta fyri, at tey fáa eina umseting, tey skilja líka væl, sum vit skilja okkara, kanska betur. At tey eingi orð hava fyri hugtøk sum eitt nú dýrd, merkir ikki, at ómøguligt er at geva teimum eina góða umseting. Grundreglan, vit umseta eftir, er, at alt kann umsetast til øll mál uttan mun til orðfeingið í málinum.

Hetta er nøkulunda mannagongdin, vit nýta:
Vit fáa greiðu á, hvat tað, vit umseta, veruliga merkir á frummálinum, vit – um mann so kann siga – pakka tað upp og síggja, hvat er í.  Síðan vísa vit teimum, vit umseta fyri, hvat teksturin merkir, og lata tey so siga okkum, hvussu tey siga tað á teirra máli. Onkuntíð merkir hetta, at vit koma fram á orð, vit ikki kendu, og sum hóska júst til tekstin. Oftari merkir tað, at vit noyðast at umorða tekstin. Hetta var tað, sum hendi, tá ið vit umsettu hugtakið dýrd.

Onkuntíð máttu vit umorða dýrd við hugtøkum so sum góðska, rættvísi og vakurleiki. Onkuntíð hugtøk so sum vøkur styrki ella hátign. Alt eftir, hvat samanhangið var. Tað, vit miðaðu eftir, var, at hugmyndin, lesarin fekk, var sama hugmyndin, tey fyrstu, sum lósu skriftirnar, fingu.

Dýrd í okkara umhvørvi

Ofta kenna vit okkum í umstøðum, har tað tykist, sum ikki ber til at – um vit so kunna siga – umseta dýrd Guds inn í umstøðurnar, vit eru í. Kanska minnir tað um royndina at umseta orðið dýrd til mál, sum einki orð hava fyri dýrd. Vit mugu duga at umorða tað. Vit hildu, at vit fóru at dýrdargera Gud við at gera hetta og hatta, men sóu, at har bar einki til. Gott at minnast, at tað er júst undir slíkum umstøðum, at dýrdin kann gerast sjónskast.

Hoyrdi einaferð onkran siga: „Minst til, onkur fer at læra okkurt um Gud í dag, letur tú Hann liva lív Sítt gjøgnum teg.“ Hatta er at dýrdargera Harran, eisini har vit halda, at dýrdin ikki kann umsetast.

***

Gott at minnast, at tað at dýrdargera Gud er at endurspegla Hann mitt í lívsins hurlivasa.

Skrivað hevur Jógvan Júst Rasmussen

Gud er ikki nærsýntur

Hugsi ofta, hvussu sjónin hjá hesum ættarliðnum og teim komandi fer at broytast. Vit brúka alt meira tíð at nærlesa við eina telefon/skíggja. Og man tað ikki fara at hava eina neiliga ávirkan á sjónina? Eg rokni við tí. Kann vera, at vit á onkran hátt víðka sjónarringin, men eg vænti samstundis, at vit gerast nærsýnt við teim likamligu eygunum og snævurskygd sum menniskju.

Tá ið vit fara inn á alnótina, velja vit til og frá. Tað, sum vit tíma, loyva vit fram á skíggjan, og tað, sum vit ikki tíma, kveistra vit burtur. Við tíðini kennir alnetið okkum so mikið væl, at tað bjóðar fram meir og meir av tí, vit vilja síggja. Okkara heimur minkar, samstundis sum vit halda, at hann veksur. Vit fáa eina eintáttaða mynd av heiminum, og hetta skapar polarisering í samfeløgum, fólkabólkum og politikki. Onkur teldusnillingur vil vera við, at hetta enntá kann føra til borgarakríggj og okkara egna undirgang sum menniskju.

Telefonin og alnetið eru hjálparamboð, givin okkum at brúka. Vit kenna tó orðatakið: Vandi er í hvørjari vælferð.

Vit kenna søguna um burturvilsta sonin. Hann var í útlegd, farin heimanífrá við øllum arvinum, sum hann oyðslaði burtur. Tá ið hungursneyðin rakti hann, fór hann at leita sær heimaftur til faðirin.

Men faðir hansara er langsýntur. Hann stendur og skimast eftir soninum, sum hann ivaleyst hevur gjørt dagliga. Og tað stendur (Luk. 15, 20), at hann kendi hann, meðan hann enn var langt burtur.

Eg ímyndi mær, at menniskju fyrr í tíðini vóru langsýntari. Tí tey máttu bæði ansa sær fyri vandum, sum nærkaðust, og liggja og lúra eftir fongi til matna.

Gud er hvørki nærsýntur ella snævurskygdur. Hann sær langt. Um tú ert upptikin í „tínari“ telefon, ella upptikin í smáu trupulleikum tínum, so sær Hann teg.

Søgan um burturvilsta sonin og pápa hansara verður – og er ivaleyst – ein mynd av barna- og faðirsambandinum. Pápin mynd av Gudi og sonurin mynd av okkum. Men hvat um vit nú býta pápaleiklutin um við okkum sjálv?

Vit eiga eisini at vera sum pápin. At skimast, at hyggja út í sjónarringin, at leita eftir tí fortapta – „hava antenninar úti“.

Lat okkum suma út onkuntíð og gera okkum eina heildarmynd, eina størri mynd.

Lat okkum síggja samanhangir, sum menniskju hava alt torførari við í dag.

Lat okkum síggja hvør annan og fáa hvør annan at brenna.

Lat okkum vera hjartaliga eym hvør við annan.

Lat okkum geva lív okkara fyri hvør annan (t.v.s. seta okkara egna tørv til viks fyri tørvin hjá øðrum).

Lat okkum elska hvør annan, so heimurin sær, at vit koma frá Faðirinum.

Tí um vit eru nærsýnt og liva í okkara egnu lítlu verð við smáum brotmyndum av veruleikanum, so er hetta ógjørligt.

Lat okkum síggja ta stóru myndina, men vera trúgv í tí lítla, so setur Hann okkum høgt.

Skrivað hevur Maria Mørkøre