Tvær kvinnur og kraftin í evangeliinum – Elisabeth Elliot
Í hesi og komandi grein fara vit at hugleiða um tvær kvinnur. Felags fyri báðar er, at menn teirra gjørdust blóðvitnir, dripnir av teimum, sum teir royndu at náa við evangeliinum. Og tað er ikki einasti felagsnevnarin. Tær høvdu eisini báðar ein týðandi leiklut í, at teir, sum høvdu dripið menn teirra, seinni komu at hoyra evangeliið.
Onnur kvinnan er Elisabeth Elliot. Maður hennara var ein av „Auca-trúboðarunum“. Áttanda januar í ár vóru 70 ár liðin, síðan teir vórðu dripnir. Hin kvinnan er Jean Dye Johnson. Maður hennara var ein av teimum fimm monnunum, sum vórðu dripnir av Ayoré indiánunum í Bolivia. Hetta hendi í 1943, trettan ár framman undan „Auca“ tilburðinum.
Vit byrja við Elisabeth Elliot.
Úr lívssøgu Elisabeth Elliots
Elisabeth Elliot skrivaði eina bók um teir fimm og tað, sum hendi teimum. Seinni skrivaði hon eina bók um mann sín, Jim Elliot. Fyri nøkrum árum síðan umsetti Meta av Fløtum bókina um Jim Elliot til føroyskt. Bókin eitur „Skuggi hins Alvalda.“
Rætta navnið á auca-fólkinum er Waorani[1], og halda vit okkum tí til tað navnið. Søgan um, hvussu Waorani-fólkið varð nátt við evangeliinum, er í stuttum, at Elisabeth Elliot – saman við nøkrum øðrum kvinnum – helt fram við arbeiðinum, eftir at menninir vóru dripnir. Elisabeth og dóttirin búðu ímillum Waorani-fólkið inntil 1963.
Úr bókum Elisabeth Elliots
Elisabeth Elliot skrivaði nógvar bøkur. Eg hugsaði at taka okkurt fram úr tveimum teirra. Tann fyrra bókin er samansett av greinum, sum hon hevur skrivað. Hin er einasta skaldsøgan, sum hon skrivaði. Fyrru bókina las eg fyri stuttum, ta seinnu las eg afturi í hálvfemsunum. Fyrra bókin eitur „On Asking God Why“ (Um at spyrja Gud hví). Seinna bókin eitur „No Graven Image“ (Eingin skurðmynd).
„On Asking God Why“ (Um at spyrja Gud hví):
„Plato, sum livdi um 350 ár fyri Krist, spáddi, at um eitt veruliga gott menniskja onkuntíð fór at trína fram – eitt menniskja, sum ikki ræddist at siga sannleikan – so fóru tey at stinga eyguni út úr tí og síðan krossfesta tað.
Tað er ein, sum tordi at gera tað í eitt fult mál. Hann steig fram og segði heiminum sannleikan um sjálvan sannleikan. Hann segði enntá nakað, sum í menniskjans oyrum er høpisleyst, nevniliga, at Hann er sjálvur sannleikin. Og júst sum Plato spáddi, so varð Hann krossfestur.
Hesin sami Maðurin biður okkum fylgja Sær, og kravið er enn tað sama, sum tað altíð hevur verið: „Avnokta teg sjálvan og tak upp krossin.“
Gud er Gud. Hetta var sannleikin, sum meira enn nakað annað festi seg í huga mín ta løtuna, sum skakaði meg meira enn nøkur onnur hending nakrantíð. At Jim doyði, kravdi, at eg antin avnoktaði Gud ella trúði Honum, at eg antin kveistraði Hann frá mær, ella at eg setti álit mítt á Hann.
Umstøðurnar hjá hvørjum einstøkum okkara eru ymiskar, men at velja at seta álit okkara á Hann, tað er nakað, sum vit øll mugu taka støðu til.“
„No Graven Image“ (Eingin skurðmynd):
Bókin er ein skaldsøga um unga kvinnu, ið fer til Ekvador sum trúboðari. Kvinnan eitur Margaret Sparhawk og virkar millum Quichua indiánarnar.
Elisabeth Elliot sigur í innganginum: „Eingin skurðmynd“ er mín einasta skaldsøga. Orsøkin til, at hetta bleiv ein skaldsøga, er, at tá ið eg fór undir at skriva bókina, helt eg, at tað, sum eg vildi siga, segðist betur, um eg pakkaði tað inn sum eina skaldsøgu.
Eg havi síðan fingið ábreiðslur fyri søgugongdina í bókini. Fleiri av teimum, sum hava lisið bókina, siga, at teimum hevði dámað betur, um hon endaði jaligari. Fólk hava sagt, at tey fáa seg ikki at trúgva, at Gud hevði loyvt tí at hent, sum eg lati henda í bókini. Men álvara tit, tað ger Hann.“
Tá ið tú lesur bókina, kanst tú fáa ta fatan, at Elisabeth Elliot skrivar um seg sjálva, men tað ger hon ikki. Og tó, kenslurnar hjá Margaret avspegla nógvar av kenslunum, sum Elisabeth Elliot upplivdi í Ekvador. Hetta er ikki bara galdandi fyri kenslurnar hjá henni, men eisini fyri kenslurnar hjá mongum, sum hava arbeitt undir líknandi umstøðum.
Tað eru meira enn 30 ár, síðan eg las bókina, men eg minnist enn kensluna, sum eg sat eftir við, meðan eg las hana. Eg kendi ørkymlandi kensluna aftur at vera komin í eitt nýtt land og fremmandar umstøður. At vera komin hagar tí eg vildi gera mun fyri seinni at spyrja meg sjálvan, hvat í allari víðu verð eg hevði hugsað fyri mær. Hevði eg veruliga hildið, at eg kundi gera mun undir fremmandum umstøðum og á fremmandum máli? Og ikki at tala um, tá ið tað er millum fólk, sum lítlan og ongan áhuga hava fyri tí, tú roynir at siga. Jú, bókin gav afturljóð.
Nú, mong ár seinni eri eg glaður fyri, at eg ikki gavst; verkið gav ávøkst, men eg lúgvi, um eg ikki viðgangi, at ofta kendist tað ræðandi meiningsleyst.
Aftur til heitið á bókini. Elisabeth Elliot nevndi bókina „Eingin skurðgudur“, tí hon vildi vísa okkum, at vit hava ongan rætt til at skapa okkum eina mynd av Gudi, so sum vit vilja, at Hann skal vera. Vit hava ongan rætt til at siga Honum, hvussu Hann skal bera Seg at.
At tæna Harranum merkir at tora at fara inn í umstøður, sum vit ikki hava tamarhald á. Tað er at tora at lata Gud vera Gud og ikki geva eftir fyri freistingini at gera sær sín egna skurðgud.
[1] Verður eisini nevnt Waodani og Huaorani
