Líka frá fyrsta degi og til nú

Paulus og samkoman í Filippi

Paulus kundi skriva til samkomuna í Filippi:

„… í fyrstu tíð evangeliums, táið eg fór avstað úr Makedonia, hevði eingin samkoma rokning við meg um givið og móttikið, uttan bert tit.“ Filippibrævið 4.15

Tað sigur ikki so lítið um samkomuna í Filippi, at hon var einasta samkoman, ið stuðlaði Paulusi fíggjarliga.

Okkum kunnigt, var samkoman í Filippi fyrsta samkoman í Evropa. Evangeliið kom hagar í sambandi við, at í Troas hevði Paulus um náttina eina sjón. Í sjónini sá hann makedoniskan mann, ið bað hann koma yvir og hjálpa teimum (Áp. 16.9). Paulus og teir, ið við honum vóru, komu til býin Filippi í Makedonia. Har møttu teir nøkrum kvinnum, prædikaðu evangeliið fyri teimum, og tær komu til trúgv, og so byrjaði at leggjast afturat.

Nakað seinni rak Paulus spádómsanda út úr ungari gentu. Harrar hennara gjørdust óðir, tí hon hevði veitt teimum góða inntøku við at spáa. Endin var, at Paulus og Silas vórðu settir í fangahús. Um midnátt kom stórur jarðskjálvti. Tá kom fjáltur á fangavaktaran, ið stakk upp úr svøvni og ætlaði at beina fyri sær. Endin varð kortini góður, tí bæði fangavaktarin og øll í húsi hansara komu til trúgv. Morgunin eftir vórðu Paulus og Silas bidnir um at fara úr býnum.

Vit lesa alt hetta í Ápostlasøguni 16; men so hoyra vit einki meir um samkomuna í Filippi, fyrr enn Paulus – hetta er eini 12 ár seinni – sendir teimum brævið, sum vit kalla Filippibrævið, úr fangalegu í Róm.

Brævið er eitt takkarbræv fyri gávu, sum tey høvdu sent honum. Í brævinum vísir Paulus á, at tey høvdu stuðlað honum líka frá tí fyrsta (Fil. 1.5) og eisini, at tá ið hann fór úr Filippi, var samkoman har tann einasta, sum stuðlaði honum (Fil. 4.15).

Í brævinum nevnir Paulus fýra fólk í samkomuni í Filippi, sum hann roknar sum samverkafólk síni. Tey eru Epafroditus – vit møta honum í versunum 25-30 í øðrum kapitli – Evodia, Syntýke og Synzygus – vit møta teimum í øðrum og triðja versi í fjórða kapitli. Vit koma aftur til teirra í onkrum komandi greinum. Nevni tey bara fyri at lýsa samarbeiðið millum Paulus og samkomuna.

„– Eg takki Honum fyri, at tit, líka frá fyrsta degi og til nú, hava havt samfelag við meg í arbeiðinum fyri evangeliið.“ Filippibrævið 1.5

Sum nevnt, var hetta samfelag, sum gekk heilt aftur til, tá ið tey komu til trúgv. Samfelag, sum eisini hevði við fíggjarligan stuðul at gera.

„Tit vita jú eisini sjálvir, Filippimenn, at í fyrstu tíð evangeliums, táið eg fór avstað úr Makedonia, hevði eingin samkoma rokning við meg um givið og móttikið, uttan bert tit. Tí eisini í Tessalonika sendu tit mær bæði eina ferð og tvær ferðir tað, sum mær tørvaði.“ Filippibrævið 4.15-16

Paulus skrivar í 10. versi:

„Tað hevur verið mær stór gleði í Harranum, at nú endiliga aftur stendur so væl til hjá tykkum, at tit hava fingið hugsað um hjálp til mín. Ikki tí, tit hugsaðu um tað áður við, men tykkum bar ikki til.“ Filippibrævið 4.10

Vit vita ikki, hví teimum ikki hevði borið til at hjálpt. Nevnt hevur verið, at tað kann hugsast at hava okkurt við tað at gera, sum Paulus skrivar um samkomurnar í Makedonia í Seinna Korintbrævi 8.2. Paulus skrivar, at „tey vóru hart roynd í trongd“, og nevnir fyrimyndarliga hugburð teirra í „djúpa fátækdómi teirra“. Filippi var í Makedonia, so tað, sum hann skrivar her, fevnir eisini um samkomuna í Filippi.

Hetta, sum Paulus skrivar í Seinna Korintbrævi, samsvarar við tað, sum hann skrivar til teirra í fyrsta kapitli í Filippibrævinum:

„Tykkum varð jú givið – fyri Kristusar skuld – ikki bert at trúgva á Hann, men eisini at líða fyri Hansara skuld – tit hava jú sama stríð, sum tit sóu hjá mær og nú hoyra um meg.“ Filippibrævið 1.29-30

Hugsa um tað. Trongdin, sum tey upplivdu, var eitt beinleiðis úrslit av trúgv teirra. Tað hevði kostað teimum at tikið eina støðu fyri Harran – eisini fíggjarliga – og tó, hart roynd og í stórum fátækdømi kundi Paulus skriva um tey í Seinna Korintbrævi 8.1-5:

„Vit kunngera tykkum, brøður, ta náði Guds, sum givin er í samkomunum í Makedonia, at hóast tey vóru hart roynd í trongd, hevur tó yvirstreymandi gleði teirra verið so í yvirflóð mitt í djúpa fátækdómi teirra, at tey góvu, ríkliga og gávumilt. Tí eftir førimuni góvu tey – tað vitni eg – ja, út um førimun, av egnum eintingum. Tey bønaðu okkum um at sleppa at vera við í hjálpini til hini heiløgu. Og tey góvu, ikki bert so sum vit høvdu vónað; nei, tey góvu seg sjálv við – fyrst Harranum og síðani okkum, við vilja Guds,“ (1. Kor. 8.1-5).

Hetta var hugburðurin, sum hevði eyðkent samkomuna líka frá fyrsta degi.

Og so at enda. Leggið til merkis tað, sum Paulus skrivar um samfelagið í Filippibrævinum:

• Samfelag í arbeiðinum (Fil. 1.5)
• Samfelag Andans (Fil. 2.1)
• Samfelag líðinga Hansara (Fil. 3.10)

„Nú havi eg nóg mikið av øllum og havi yvirflóð; mær trýtur ikki, nú eg við Epafroditusi havi fingið gávu tykkara – yndisligan anga, offur, fagnað av Gudi og Honum til gleði.“ Filippibrævið 4.18

Yndisligur angi. Offur, fagnað av Gudi og Honum til gleði. Hetta er samfelag í arbeiðinum, í Andanum og í líðingum Hansara. Vakurt.